نيم ساعت بجوشانيد بعد آب آن را صاف كنيد ، چند قطره آب‌ليمو به آن اضافه و شيرين كرده و بنوشيد . * مغز پسته‌ى خام ، مغز بادام خام ، مغز چلغوز خام و تخم كتان مقشر از هركدام 20 گرم را با 50 گرم شكر مخلوط و نرم بكوبيد . هر صبح ، ظهر و شب قبل از غذا يك قاشق شربت‌خورى از آن را در دهان ريخته و با آب ميل كنيد . * گل گاو زبان ، صندل سفيد ، عود الصليب و پر سياوشان از هركدام 5 گرم . باديان و گل محمدى از هر كدام 10 گرم و تخم خطمى 30 گرم همه را نيمكوب و با 5 گرم پودر شيرين‌بيان مخلوط و به ده قسمت مساوى تقسيم كنيد . سپس 100 گرم مويز را به وسيله‌ى قيچى خرد و روى آن بريزيد و هر قسمت از آن را شب در يك و نيم ليوان آب جوش خيسانده و صبح در همان آب بجوشانيد بعد آب آن را صاف و شيرين كنيد و بنوشيد . تفاله‌ى آن را مجددا در يك و نيم ليوان آب بخيسانيد و شب مجددا جوشانده و آب آن را ميل كنيد . سرفه انواع مختلف دارد كه عبارتند از : سرفه خشك ، سرفه گرم مزاجان ، سرفه‌ى پىدرپى ، سرفه شديد و سخت ، سرفه همراه با تنگى نفس ، سرفه از خون و صفرا ، سرفه از رطوبت ، سرفه بلغمى همراه با بند آمدن نفس ، سرفه خلطدار ، سرفه همراه با خون ، سرفه‌ى عصبى ، سرفه با گرفتن قلب ، سرفه با گرفتن نفس و درد پهلو ، سرفه كهنه و مزمن ، سياه‌سرفه سرفه‌هاى خشك : هنگامى كه سينه نپخته است و دچار سرفه‌هاى خشك گرديده‌ايد و سرفه‌هايتان سخت و خشن است و اخلاط و ترشحات برونش‌ها خارج نمىگردد بايد از خوردن آب يخ و نوشيدنىهاى يخ كرده ، بستنى ، ترشيجات ، غذاهاى بودار و سرخ كرده پرهيز كنيد و از هواى كثيف ، گرد و غبار و مصرف دخانيات اجتناب ورزيد . از خوراكىهايى مانند خرما ، بادام ، توت‌فرنگى ، كمپوت سيب ، لعاب به‌دانه ، كتيرا بادام ، شربت بنفشه ، شربت زوفا بيشتر استفاده كنيد . به عنوان درمان روغن بادام شيرين را با كمى كتيراى سفيد مفتولى كوبيده شده مخلوط و با شكر شيرين ساخته و ميل كنيد . * يك برابر آب پياز خام و به همان اندازه عسل را باهم تركيب كنيد و بخوريد . * يك انار كامل را بسوزانيد ، بعد نرم بساييد و با عسل مخلوط كنيد و روى سينه ضماد كنيد . سرفه‌هاى گرم‌مزاج‌ها : اگر پرخون هستيد و مزاج گرم و دموى داريد و دچار سرفه شده‌ايد اول فصد كرده ( رگ زدن ) و خون كم كنيد . سپس حرارت مزاج را دفع كنيد . ( براى رفع حرارت مزاج به قسمت اخلاط اربعه در همين كتاب مراجعه شود ) ضمنا خوراكىهاى زير براى تسكين اين نوع سرفه‌ها مؤثر خواهد بود . ماءالشعير ، لعاب اسفرزه ، شربت كوكنار ، شربت نيلوفر ، شربت بنفشه ، شربت شيرخشت . سرفه‌هاى پىدرپى : براى تسكين سرفه‌هاى پى در پى صبح ، ظهر و شب هربار 10 گرم برگ خشك سوسن‌بر را در يك ليوان آب ، 12 دقيقه دم كنيد . بعد آب آن را صاف و با عسل شيرين ساخته و بنوشيد . سرفه‌هاى شديد و سخت : درصورتىكه دچار سرفه‌هاى شديد و سخت شده‌ايد روزى سه مرتبه هر بار يك فنجان آب انار سياه را بگيريد و بخوريد و يا هر بار يك انار سياه را چند قطعه كرده و بجوشانيد و آبش را بنوشيد . * شصت گرم ريشه‌ى زنبق را در يك ليتر آب 10 دقيقه بجوشانيد و 20 دقيقه هم دم كنيد سپس آب آن را صاف و با عسل شيرين سازيد و هر چهل و پنج دقيقه يك فنجان از آن را بنوشيد . * داخل ترب سياه بزرگى را خالى كنيد و ميان آن را از شكر پر كنيد . درب آن را ببنديد و چند ساعت صبر كنيد بعد شكرهاى آب شده داخل آن را بخوريد . * شصت گرم گل كلم را در يك ليتر آب بجوشانيد بعد 60 گرم عسل با آب صاف‌كرده‌ى آن مخلوط و ميل